Christoph Willibald Gluck 1714-1787
Iphigénie en Aulide
I
De Griekse vloot, in Aulis verzameld om naar Troje te vertrekken, blijft door windstilte in de haven liggen. De hogepriester Calchas verklaart dat Agamemnon zijn dochter Iphigénie moet offeren als boetedoening omdat hij het favoriete hert van de godin Diana heeft gedood. Iphigénie wordt uit Mycene verwacht om met Achille te trouwen, maar Agamemnon stuurt Arcas, de aanvoerder van zijn lijfwacht, naar haar toe onder het voorwendsel dat Achille ontrouw is en dat ze niet naar Aulis moet komen. Het is al te laat: weldra arriveert Iphigénie met haar moeder Clytemnestre. Deze is woedend als ze de beschuldiging tegen Achille hoort, maar de held bezweert Iphigénie dat hij haar liefheeft.
II
Clytemnestre vertelt Iphigénie dat de voorbereidingen voor de huwelijksinzegening in gang zijn gezet, nadat Agamemnon zijn toestemming had gegeven. Maar Arcas komt de droevige waarheid melden: Agamemnon wacht op haar bij het altaar van Diana, om haar te offeren. Clytemnestre smeekt Achille haar dochter te redden en Achille verklaart dat Agamemnon hemzelf eerst zal moeten doden, want hij zal dit offer niet toelaten. De vader draagt Arcas op Iphigénie en Clytemnestre naar Mycene terug te brengen.
III
De Grieken dringen aan op het offer. Iphigénie is in Aulis gebleven en beveelt Clytemnestre aan in de zorgen van Arcas. Achille wil dat Iphigénie met hem vertrekt, maar zij berust in haar lot, ondanks Achille' vastberadenheid en Clytemnestres aanbod om in haar plaats te sterven. Als Iphigénie al op de treden van het altaar knielt, willen Achille en zijn Thessaliërs haar bevrijden. Tijdens de daarop volgende twist tussen Grieken en Thessaliërs komt Calchas plotseling tussenbeide: Diana ziet af van het offer! De godin zegent de vaart naar Troje en het huwelijk van Achille en Iphigénie.
Iphigénie en Tauride
I
Op Tauris in Scythië woedt een hevige storm. Iphigénie, priesteres van Diana, ziet in een visioen hoe haar moeder Clytemnestre haar vader Agamemnon vermoordt en hoe zijzelf gedwongen wordt haar broer Oreste te doden. Ze smeekt Diana haar te laten sterven zodat ze zich bij Oreste kan voegen. De koning van Tauris, Thoas, eist dat Iphigénie een mensenoffer brengt om de goden gunstig te stemmen. Twee Grieken worden door de storm aan land geworpen en Thoas draagt de priesteres op hen te offeren. Het zijn Oreste en zijn vriend Pylade.
II
Als Oreste zichzelf de naderende dood van zijn vriend verwijt, verklaart deze zijn onverminderde toewijding. Daarop wordt Pylade weggevoerd. Oreste valt in slaap en droomt van de wraakgodinnen, die hem achtervolgen wegens de moord op zijn moeder. Bij het ontwaken denkt hij Clytemnestre te zien, maar het is Iphigénie. Zij herkennen elkaar niet, want er is veel tijd verstreken. Desgevraagd vertelt de Griek haar over de gebeurtenissen in Mycene: de moord op Agamemnon en Orestes wraak op Clytemnestre. Hij voegt eraan toe dat Oreste de dood heeft gevonden. Iphigénie rouwt om haar broer.
III
Iphigénie wil een van de twee gevangenen naar Griekenland sturen om haar zuster Electra in te lichten over de gebeurtenissen in Tauris. Het is Iphigénie opgevallen hoezeer een van hen op Oreste lijkt. Beide vrienden zijn bereid voor de ander te sterven; uiteindelijk gaat Pylade op weg naar Electra en Oreste zal worden geofferd.
IV
Oreste wordt naar het altaar geleid. Net op tijd beseft Iphigénie wie hij is en weigert hem te offeren. Thoas wil nu Oreste zelf doden, maar dan komt Pylade terug met een Grieks leger. Nadat hij Thoas heeft gedood, volgt een korte schermutseling tussen Grieken en Scythen, waaraan de godin Diana plotseling een einde maakt: Orestes berouw heeft zijn schuld vereffend.
(Bron: De Nederlandse Opera)
muzikale leiding
Marc Minkowski
regie
Pierre Audi
dramaturgie
Klaus Bertisch
met: Salome Haller - Nicolas Testé - Anne Sofie von Otter - Véronique Gens - Frédéric Antoun - Martijn Cornet - Christian Helmer - Laurent Alvaro - Mireille Delunsch - Laurent Alvaro - Jean-François Lapointe - Yann Beuron - Simone Riksman - Rosanne van Sandwijk - Salome Haller - Peter Arink - Harry Teeuwen - Gonnie van Heugten - Madieke Marjon - Maartje Rammeloo - Floor van der Sluis
orkest
Les Musiciens du Louvre.Grenoble
koor
Koor van De Nederlandse Opera
instudering
Martin Wright
